Anh Đoàn Ngũ Sang trong vườn lan của mình

Ước mơ bảo tồn lan rừng

Vườn lan Kiều Mai ra đời với ước mơ có thể bảo tồn được nhiều giống lan rừng Bình Phước. Vì vậy, không quản đường sá xa xôi, thời tiết khắc nghiệt, vào những ngày nghỉ anh Sang lại cùng chiếc xe máy rong ruổi khắp các cửa rừng trong tỉnh để mua các loại lan rừng do người dân tìm được. Anh còn đến Lâm Đồng, Kon Tum, Nha Trang, Ninh Thuận… mong tìm được những giống lan hiếm mà vườn nhà chưa có. Hàng tuần, anh Sang còn đặt mua hàng từ Campuchia để làm phong phú thêm bộ sưu tập của mình.

Dần dần, vườn lan Kiều Mai ngày càng đa dạng về giống, phong phú về chủng loại. Để theo đuổi đam mê, anh Sang đã bỏ rất nhiều công sức, tiền của và tự mày mò, nghiên cứu để nhân giống các loại lan quý như kim điệp, hoàng thảo trinh bạch, bí kỳ nam, trầm rừng, hỏa hoàng, ngọc điểm, gia hạc, quế vàng, vẩy rồng… Anh Sang cho biết: Hiện vườn lan Kiều Mai có khoảng 5.000 giò các loại. Lan rừng ưa sống trên thân cây nhãn, vú sữa và là loại “cây rừng”. Sức sống của lan rất mãnh liệt và dễ chăm sóc. Đặc biệt, hoa lan đẹp, lâu tàn, có mùi thơm nhẹ rất đặc trưng. Lan rừng hiếm khi bị bệnh, nếu có chỉ là thối lá hoặc nõn. Theo kinh nghiệm của anh Sang thì người chơi lan chỉ cần hòa nước vôi pha loãng tưới hoặc dùng sơn móng tay quét lên là cây lành bệnh.

Hiện nay, do chưa có phòng nuôi cấy mô nên anh Sang nhân giống bằng phương pháp thủ công, lấy hạt già rải lên xơ dừa để cây nảy mầm. Ngoài ra, anh còn dùng phương pháp thụ phấn chéo, lấy phấn hoa của dòng này lai tạo với dòng khác để tạo ra một loại hoa có màu sắc và mùi thơm theo ý muốn. Anh Sang còn nắm vững kỹ thuật xử lý lan ra hoa đúng thời điểm theo nhu cầu của thị trường.

Làm kinh tế để nuôi đam mê

Tuy dễ trồng, dễ chăm sóc nhưng phải tỉ mẩn, vì thế lan rừng kén người chơi. Theo anh Sang, để định giá vườn lan của anh là rất khó. Hiện ở vườn lan Kiều Mai tùy chậu lớn nhỏ mà lan rừng có giá 50-150 ngàn đồng/giò. Còn đối với những giò lan lớn và quý thì giá phải đến vài triệu đồng. Những trụ (cội) có thiết kế hoàn chỉnh khoảng 10 cây có giá từ 1 đến 1,2 triệu đồng. Và anh Sang đang sở hữu khoảng 300-400 trụ như vậy.

Ngoài bán giống theo giò, chậu, trụ, vườn lan Kiều Mai còn nhận cung cấp các giống lan theo nhu cầu. Nguồn hàng chủ yếu từ Campuchia, thường xuyên mỗi tuần/chuyến dao động 80-300kg lan, chủ yếu là ngọc điểm và các dòng gia hạc. Sau khi nhập hàng, nhân công sẽ phân loại lan theo giống, theo dòng và lấy cây đẹp để xuất đi các tỉnh Nam Định, Thái Bình, Hưng Yên, Hải Dương. Anh Sang cho biết: Tùy từng đợt hàng mà thu nhập từ việc bán lan mỗi tháng khoảng 100 triệu đồng. Tuy chưa tính được lãi ròng do phần lớn thu nhập được đầu tư lại vườn lan nhưng anh Sang khẳng định có lãi và trong vòng 3 năm nữa khi vườn lan của anh hoàn thiện thì “lãi lớn là đằng khác”.

Ông Châu Hùng Phương, một người chơi lan ở phường Hưng Chiến cho biết: “Vườn lan Kiều Mai hiện có nhiều giống, dòng lan rừng nhất tỉnh. Thậm chí có những giống được lai tạo có xuất xứ từ nhiều nước trên thế giới”. Tuy làm kinh tế bắt đầu từ đam mê nhưng anh Sang đang dần khẳng định việc làm của mình không chỉ góp phần bảo tồn giống lan rừng mà còn mở ra hướng đi mới trong phát triển kinh tế. Ông Phương cho rằng, lan kén người chơi nên chưa phổ biến. Tuy nhiên, tương lai không xa, khi thú chơi này thịnh hành thì việc mua bán lan giống của anh Sang sẽ chuyển từ mua ký sang bán cây và lãi lúc đó có thể tính bằng tiền tỷ.

Kỹ sư Nguyễn Văn Đạo, Trưởng phòng Chuyển giao kỹ thuật, Trung tâm Khuyến nông – Khuyến ngư tỉnh cho biết: Nhiều năm trở lại đây, cùng với việc mất rừng thì các giống lan rừng ở Bình Phước cũng dần khan hiếm. Một số người chơi lan ở tỉnh phải bỏ không ít công sức và tiền bạc để mua các giống lan nhập từ nước ngoài để thỏa đam mê. Vì vậy, việc sưu tầm và bảo tồn giống lan rừng của anh Sang đang là một mô hình mới, vừa có hiệu quả kinh tế vừa giúp những người chơi lan có địa chỉ trao đổi, học hỏi lẫn nhau.

Anh Sang bộc bạch: Để hoàn thiện vườn lan Kiều Mai tôi rất cần sự hỗ trợ của các cơ quan hữu quan. Từ đó có thể xây dựng phòng nuôi cấy mô để nhân giống các loại lan rừng quý hiếm, đồng thời có thêm kinh phí để duy trì, bảo tồn và phát triển vườn một cách bài bản.

Nguồn: Bình Phước Online

Ông Khanh trong cơ sở ấp trứng với thiết bị hiện đại của mình

Mê chăn nuôi

Học xong phổ thông, vì điều kiện gia đình khó khăn, ông Cao Văn Khanh không thể tiếp tục việc học. Ba mẹ ông Khanh động viên: “Con học lấy cái nghề để sau này làm ăn nuôi vợ nuôi con”. Rồi hướng cho con: “Con học nghề sửa xe đạp hay thợ hồ cũng được, những nghề này học nhanh và dễ kiếm tiền”. Nhưng ông Khanh nằng nặc xin ba mẹ cho đi học nghề ấp trứng.

Thời bấy giờ, nghề thợ vàng và ấp trứng là 2 nghề “thời thượng”, những hộ làm nghề không bao giờ truyền lại cho những người ngoài gia tộc để giữ độc quyền. Thế nhưng chủ một lò ấp trứng trong làng, ông Phan Vĩnh Hưng, cảm được sự đam mê chăn nuôi của ông Khanh nên đồng ý dạy nghề. “Để học nghề, tôi phải đóng cho thầy 2 chỉ vàng, tiền này dùng để mua trứng về ấp để học theo kiểu cầm tay chỉ việc”, ông Khanh nói.

Sau 2 năm theo học, ông Khanh nắm được mọi bí quyết. Trước tiên là cách lựa trứng. Trứng vịt trước khi đưa vào lò ấp phải được chọn kỹ. Có 3 loại trứng phải phải loại ra, đó là trứng đôi (2 lòng đỏ), trứng vỏ mỏng và vỏ có gân sọc dưa; bởi các loại trứng này ít có khả năng nở con.

Trước khi đưa lên giàn nở, trứng phải được phơi ngoài nắng để lấy nhiệt, mùa mưa dùng lò sưởi. Nếu công đoạn lấy nhiệt không đúng độ trứng sẽ bị mất phôi, không nở con được.

“Công đoạn soi trứng để đưa lên giàn ấp cũng được xem là khó. Người thợ cầm quả trứng soi trước ngọn đèn dầu, dùng mắt nhìn qua vỏ trứng để nhận biết phôi thai, nước ối, bầu hơi… của quả trứng có đủ tiêu chuẩn nở hay không mới đưa lên giàn ấp. Hồi ấy, nghề ấp trứng hoàn toàn bằng thủ công nên quyết định sự thành bại phải dựa vào kinh nghiệm của người thợ”, ông Khanh cho biết thêm.

Từ thợ ấp thành tỷ phú

Cuối năm 1987 ông Khanh ra làm nghề. Do không có vốn mở cơ sở riêng nên ông đi làm thuê cho các lò ấp trứng trong vùng. Sau 10 năm tích dành dụm tích góp, năm 1997 ông Khanh bắt đầu mở cơ sở ấp gà quy mô nhỏ. Mẻ đầu tiên ông cho ra lò 300 con gà ta giống.

“Lúc tôi bắt đầu làm gà giống, trên địa bàn tỉnh có rất nhiều loại giống gà ngoại nhập đang được người chăn nuôi ưa chuộng như giống gà Tam Hoàng (Trung Quốc), gà trắng siêu thịt (Thái Lan)…

Tuy nhiên, qua nghiên cứu thị trường và tìm hiểu thị hiếu người tiêu dùng, tôi thấy nuôi gà ta là hiệu quả nhất, lại có đầu ra ổn định do gà ta dễ chăm sóc, chất lượng thịt thơm ngon, khả năng kháng bệnh tốt.

Và đúng như phán đoán của tôi, đến thời điểm này, hầu như các giống gà ngoại nhập đã dần bị loại trừ, chỉ còn gà ta được người chăn nuôi lựa chọn”, ông Khanh chia sẻ.

Mẻ gà giống đầu tiên ấp ra ông Khanh để nuôi tất. Trong quá trình nuôi, ông Khanh mời bạn bè đến nhà uống rượu để tham quan trại gà thương phẩm của ông. Ai muốn học hỏi, ông sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm.

“Đó cũng là 1 kiểu kích cầu. Người tham quan thấy mô hình hiệu quả sẽ mua gà giống về nuôi”, ông Khanh nói. Vừa nuôi, ông Khanh vừa chọn lọc để có đàn gà giống bố mẹ 200 con. Chính 200 con gà giống bố mẹ này đã đưa ông Khanh bước lên hàng tỷ phú trong ngành chăn nuôi ở Bình Định.

Phong trào nuôi gà ta trên địa bàn mạnh dần, đến năm 2007 ông Khanh chuyển đổi SX sang hướng công nghiệp. Hiện nay, hệ thống trang trại chăn nuôi và cơ sở lò ấp Cao Khanh của ông đã mở rộng đến 8 ha, gồm khu trang trại chăn nuôi gà giống bố mẹ 6 ha tại thôn Hữu Hạnh (Cát Tân, Phù Cát) và khu ấp nở gà giống rộng 2 ha tại thôn Hòa Dõng (Cát Tân).

Năm 2012, ông Khanh mở rộng thêm 1 cơ sở chăn nuôi gà hậu bị và SX gà giống tại xã Thanh Bình, huyện Trảng Bom (Đồng Nai) với diện tích 2 ha. Bên cạnh đó, ông còn đầu tư xây dựng cơ sở hạ tầng, trang thiết bị, dây chuyền công nghệ với hệ thống chuồng trại khép kín, hệ thống máy ấp hiện đại được nhập từ Canada để SX con giống.

“Đến nay, trang trại chăn nuôi của tôi đang có đàn gà giống bố mẹ 60.000 con, gồm 2 giống gà ta được chọn lọc qua nhiều thế hệ với dòng tía đỏ và dòng tía đen được người chăn nuôi trong và ngoài tỉnh ưa chuộng.

Hằng tháng, cơ sở SX giống gà của tôi cung ứng cho thị trường trong và ngoài tỉnh trên 1 triệu con giống gà ta. Doanh thu mỗi năm từ việc bán gà giống trên 100 tỷ đồng. Hiện trang trại của tôi giải quyết việc làm cho khoảng 100 lao động tại địa phương với mức lương bình quân từ  3 – 5 triệu đồng/người/tháng”, ông Khanh cho hay.

Với thành tích phát triển chăn nuôi quy mô lớn có hiệu quả, năm 2013, ông Cao Văn Khanh được Bộ NN-PTNT trao danh hiệu “Doanh nhân tiêu biểu vì sự phát triển nông nghiệp, nông thôn”; tháng 3/2014 được Bộ Công Thương trao chứng nhận “Thương hiệu danh tiếng Việt Nam” cho gà giống Cao Khanh.

“Đàn gà ta giống bố mẹ đang nuôi tại trang trại của tôi được Bộ NN-PTNT chọn để lưu giữ, bảo vệ nguồn gen quốc gia. Tôi đang xây dựng dự án mở rộng trang trại nuôi gà giống bố mẹ với diện tích 7 ha tại thôn Hòa Hội (Cát Hanh, Phù Cát). Đồng thời, thời gian tới tôi sẽ tiến hành xúc tiến thương mại để xuất khẩu đàn gà giống sang các nước trong khu vực như Lào, Campuchia…”, ông Cao Văn Khanh.

Ông Nguyễn Ngọc Tùng chăm sóc những chậu cúc nữ hoàng.

Sau những thất bại ban đầu do thiếu kinh nghiệm và kỹ thuật, ông tiếp tục tìm tòi, nghiên cứu, cất công lên tận Đà Lạt học hỏi rồi mua giống mới về trồng. 2 giống hoa Li Li, Cát Tường khi đưa về nhiều người cho rằng hoa khó mà nở đẹp bởi không hợp khí hậu, nhưng ông rất vững tin. Kết quả thật mỹ mãn, cả 2 loại hoa đều nở đúng thời điểm Tết, bán được giá. Trong một chuyến tham quan Bến Tre, nhìn thấy hoa Nhật Lệ, ông hỏi thăm rồi mua giống về trồng. Loại hoa này chỉ nở vào mùa hè, nhưng ông đã theo dõi, áp dụng kỹ thuật phù hợp, cho hoa nở trái mùa đúng dịp Tết, thu lãi khá.

“Nhờ kỹ thuật ủ đất phù sa với phân lân, phân chuồng, trấu, rồi sử dụng đèn điện để điều khiển sự sinh trưởng của cây hoa, khi cây đạt theo ý muốn mình cắt không chong điện vào ban đêm, cho hoa tiếp xúc ánh nắng mặt trời. Cách làm trên đã tạo cho các loại hoa: Li Li, Cát Tường, Nhật Lệ, Cúc pha lê có bông to, cứng cáp, màu sắc đẹp. Hàng năm tôi đều lên Đà Lạt săn tìm giống hoa mới lạ, có giá trị kinh tế mà ở địa phương mình chưa có, mua về trồng và bán cây giống cho bà con” – ông Tùng chia sẻ.

5 năm gần đây, năm nào ông cũng trồng 4.000 – 5.000 chậu hoa các loại, sau khi trừ chi phí còn lãi 200 – 300 triệu đồng/năm. Năm 2014 ông trồng 6.000 chậu, bán tại vườn, thu lãi gần nửa tỉ đồng. Vụ hoa Tết 2015 ông trồng 7.000 chậu, hiện hoa phát triển tốt, hy vọng thu nhập cao hơn. Vườn hoa của ông có gần 10 lao động chăm sóc, thu nhập từ 2,5 – 3 triệu đồng/người/tháng.

Bên cạnh nghề trồng hoa, ông Tùng còn có gia trại nuôi thỏ, với 100 con thỏ sinh sản, sau khi trừ chi phí, còn lãi 7 triệu đồng/tháng. Tại Hội nghị sơ kết phong trào nông dân thi đua sản xuất kinh doanh giỏi lần thứ 11 (giai đoạn 2012-2014) do Hội Nông dân tỉnh tổ chức vào tháng 12.2014, ông vinh dự được báo cáo điển hình về mô hình trồng hoa và được Hội Nông dân tỉnh tặng Giấy khen.

Nguồn: Báo Bình Định

Ông Chính đang cắt tỉa bớt quả ra sớm trên cành để nuôi dưỡng những chồi lộc mới.

Nhờ ý chí làm giàu, cần cù và kiên trì với nghề trồng quất cảnh đến nay ông Chính đã trở thành chủ trại trồng cây cảnh lớn nhất xã với doanh thu hàng tỷ đồng mỗi năm.

Vừa thoăn thoắt tỉa quả lấy lộc, ông Chính vừa vui vẻ trò chuyện. Ông kể, trước đây gia đình ông thu nhập chủ yếu dựa vào mấy sào ngô, lúc nông nhàn vợ chồng tranh thủ đi buôn rổ tre, rá tre kiếm thêm thu nhập. Buôn rổ rá chán, ông Chính thử tập tành đi buôn quất cảnh bán mỗi dịp tết. Gần 20 năm gắn bó với nghề buôn bán quất, ông tích lũy được kha khá kinh nghiệm để chọn những cây quất cảnh giá trị, có thế đẹp, đáp ứng yêu cầu của những vị khách khó tính nhất. Đi nhiều nơi, thấy người dân trồng quất cảnh có thu nhập cao, ông nảy sinh ý định trồng quất. Năm 2009, ông Chính bàn với vợ thử trồng quất cảnh trên ruộng ngô.

Khi mới trồng, do chưa quen khách, ông Chính phải đánh cây ra chợ huyện bán dạo. Qua 1-2 năm, khi đã tạo được uy tín và xây dựng được thương hiệu “quất ông Chính” thì khách hàng ở nơi khác đều tìm về tận vườn nhà ông để mua.

Ông Tuấn đang tìm cách để tạo dáng cho chậu mai vừa mới mua 60 triệu đồng

Những cây mai còi cọc, dáng xấu… ông Nguyễn Trí Tuấn (56 tuổi, ở thôn Thanh Liêm, xã Nhơn An, thị xã An Nhơn, Bình Định) mua về với giá vài chục ngàn, vậy mà qua tay ông chăm sóc, tạo dáng thành những thế nghệ thuật bonsai, bán với giá trị bạc triệu.

Về làng mai bạc tỷ Nhơn An (thị xã An Nhơn), thủ phủ nghề trồng mai thương phẩm tỉnh Bình Định, hỏi thăm chủ vườn mai bonsai Tuấn Ngọc không ai là không tường. Người làng mai Nhơn An thường gọi ông là Tuấn “khùng”.